و اين خيلى كم اتّفاق مىافتد و اگر در آن بيض النّساء قوّه مولّده باشد وقتى با خوردبين نگاه كنند حيوان كوچكى در مسام بيضه احساس مىكنند و اگر قوّه مولّده در آن نباشد يعنى زن نازا باشد در آن حيوان ديده نخواهد شد و گفته‌اند اين بيضه‌ها در اوائل سنّ خوب محسوس نيستند و بعد از بلوغ و بعد از جماع آماس كرده مرئى و محسوس مىشوند حاصل اقوال متجدّدين اين است كه كم‌كم آن كيسه‌ها بزرگ شده و بغشاء مزبور آويخته مىشوند و نيز متجددين مىگويند كه بعد از جماع يكى از كرمها كه داخل منى مرد است داخل بيضه‌هاى متّصل برحم شده و از عصارهء مغذّيه تغذيه كرده و كم‌كم در رحم بزرگ شده بچّه مىگردد و بيضه كم‌كم بزرگ شده مشيمه كه بان جفت مىگويند خواهد شد تمام شد گفته متجدّدين راجع بنطفه پس باعضائى كه از منى توليد شده اعضاء منويّه گويند . مخفى نماند اجزائى در بدن انسان كه از ماده منويّه در رحم بسته شده روز به روز از ظهورش در اين عالم رو بتزايد و ترقّيست به اين معنى كه مادّه قابل ازدياد و نموّ است تا بسى سال و در بعضى تا سى و پنج سال كه اين را سنّ نموّ گويند و از سى و شش تا بچهل به همان حال باقى خواهد ماند و اين را سنّ وقوف گفته‌اند و از چهل به بالا چون تحليل و انكسار همين مادّه متولّده از منى بيشتر است از رسيدن بدل ما يتحلّل به اين بدن لذا روز به روز منكسر گشته و رو بانحطاط است تا به شصت سال ولى اين انحطاط درست محسوس نخواهد بود و اين را سنّ انحطاط گفته‌اند و از شصت به بالا نقصان اين بدن و تحليل رفتن آن باندازه‌ايست كه اگر بدقّت تجربه كنند ماه به ماه احساس خواهد شد تا زمانى كه اين حرارت غريزيّه رطوبت اصليّه را تمام فانى كرده اجل حتمى انجام خواهد گرفت امّا اگر ببعضى از عوارض دنيوى برخورد نمود اين بدن مانند كشتن و يا بامراض صعبهء شديد مبتلا شدن كه باعث تحليل اجزاء اصليّه بدن مىكردند يا برياضيّات شديده و تحصيلات كثيره كه خسته‌كننده روح و جسمند